دستگاههای گوناگونی وجود دارند که میتوان در محیطهای بیمارستانی و آزمایشگاهی از آنها استفاده کرد. یکی از مهمترین و کاربردیترین آنها که با جدیدترین تکنولوژیهای روز دنیا تولید شده، دستگاه سانتریفیوژ آزمایشگاهی است. نیروی سانتریفیوژال یا همان نیروی گریز از مرکز، یکی از کاربردیترین نیروهایی است که در فیزیک وجود دارد.
به همین دلیل است که دستگاههای بسیار زیادی در صنایع گوناگون از این نیرو استفاده میکنند. در آزمایشگاهها نیز برای جداسازی و ترکیب انواع مواد گوناگون از این نیرو بهره میبرند. اگر میخواهید با این دستگاه آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم که تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.
سانتریفیوژ آزمایشگاهی چیست؟
اگر نمیدانید که دستگاه سانتریفیوژ چیست باید بگوییم که این دستگاه ابزاری مدرن و کاربردی برای جداسازی و ترکیب انواع مواد شیمیایی بهشمار میرود. این دستگاه دارای محفظهای مخصوص است و درون آن مخزنهایی به عنوان نگهدارندهی مواد تعبیه شده است.
استفاده از سانترفیوژ در آزمایشگاه به این صورت است که پس از پر کردن لولههای آزمایشگاهی و قرار دادن آنها درون مخزنها، باید در دستگاه را بسته و آن را روشن کنیم. سپس با سرعتی مشخص، دستگاه نمونهها را حول یک مرکز خاص چرخانده و از نیروی گریز از مرکز جهت جداسازی یا ترکیب نمونههای موجود در لوله استفاده میکند. این امکان وجود دارد تا سرعت را در این دستگاه تنظیم کرده و نمونهها را بسته به شرایط ترکیب کنیم.
کاربردهای سانتریفیوژ آزمایشگاهی
برای شناخت هرچه بهتر با دستگاه سانتریفیوژ باید کاربردهای آن را نیز به طور کامل بررسی کنیم. این دستگاه تواناییهای بسیار زیادی دارد که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- جداسازی انواع ذرات از محلولهای گوناگون براساس چگالی
- جدا کردن محلولهای همگن
- تفکیک محلولهای گوناگون از یکدیگر
- استفاده برای تهیه فیلترهای فاقد پروتئین
- جدا کردن املاح و رسوبهای موجود در ادرار
- سیتولوژی مایعات موجود در بدن
- تفکیک پلاسما از خون
- شناسایی pH خون
- تعیین گروه خونی
انواع سانتریفیوژ آزمایشگاهی
موضوع بسیار مهمی که لازم است بدانیم، این است که چه مدلهایی برای این دستگاه وجود دارند. دستگاه سانتریفیوژ آزمایشگاهی مدلهای مختلفی دارد که مهمترین آنها به شرح زیر هستند.
سانتریفیوژهای معمولی
سانتریفیوژهای معمولی از مدلهای فوقالعاده رایجی هستند که در بازار وجود دارند. در واقع سرعت قابل تنظیم در این مدل نسبت به موارد دیگر محدود بوده و بین 200 تا 600 دور بر دقیقه است. همچنین برای انجام اعمال عادی، کلینیکها نیز میتوانند از آنها استفاده کنند. به همین دلیل است که به آن سانتریفیوژ بالینی یا کلینیکی نیز گفته میشود.
میکروسانتریفیوژ یا میکروفیوژ
مدلی دیگر که معمولا توسط شرکتهای تجهیزات آزمایشگاهی تأمین میشود، میکروفیوژ نام دارد. میکروسانتریفیوژ دستگاهی است که برای محلولهای حساس استفاده میشود. در واقع لولههایی که درون این دستگاه قرار میگیرند، مویین بوده و پس از تفکیک به شکل دقیقی آنالیز میشوند.
متخصصان و اپراتورهای این دستگاه قادر هستند مویینهای مختلفی را به آن متصل کرده و سرعت چرخش را بسته به نیاز محلول جهت ترکیب یا جداسازی تنظیم کنند.
پیش از مطالعهی ادامهی مطلب، در صورتی که تمایل دارید وارد بازار فروش تجهیزات آزمایشگاهی شوید، پیشنهاد میکنیم مقالهی راهاندازی مجموعهی فروش تجهیزات آزمایشگاهی را مطالعه نمایید. در این مطلب شرح کاملی در مورد خدمات رایجی که یک تامینکننده باید ارائه دهد، بیان شده است.
سانتریفیوژ یونیورسال
سانتریفیوژهای یونیورسال را باید از خاصترین مدلهای این دستگاه دانست. در این دستگاه فوقالعاده موارد بسیار زیادی وجود دارد که موجب استفاده از آن در کاربردهای مختلف شده است. متخصصان قادر هستند برای تفکیک انواع مایعات و محلولها از این مدل استفاده کنند.
همچنین باید گفت که این مدل دارای طبقهبندیهای مختلفی بوده و هرکدام ویژگیهای مختص به خود را دارند. این مدلها بسته به سرعت چرخش با یکدیگر متفاوت بوده و برخی نیز دارای یخچال هستند. البته باید گفت که چنین دستگاهایی قیمت بیشتری نسبت به مدلهای معمولی دارند.
سانتریفیوژ میکرو هماتوکریت
اگر به آزمایشگاههای مختلف رفته و سانتریفیوژ موجود در آنها را بررسی کنید متوجه میشوید که مدل میکرو هماتوکریت در اکثر آنها مورد استفاده قرار میگیرد. باید گفت کاربرد اصلی این دستگاه محاسبهی دقیق درصد گلبولهای قرمز نسبت به حجم کل خون بوده و عاملی مهم در آزمایشهای مختلف به حساب میاید.
این معیار از اهمیت بالایی برخوردار بوده و همین موضوع نیز باعث شده تا جهت اندازهگیری آن از دستگاههای دقیقی مانند سانتریفیوژ استفاده کنند. برای این کار کافی است مویینهای حاوی خون را درون آن قرار داده و پس چرخش، هماتوکریت از پلاسما جدا میشود.
سانتریفیوژ PRP
مدل دیگری که میخواهیم بهعنوان یکی از مهمترین مدلهای این دستگاه به شما معرفی کنیم، سانتریفیوژهای PRP نام دارند. این مدلها کاربردی خاص داشته و از آنها برای جداسازی پلاکت و پلاسمای خون استفاده میکنند.
باید گفت که جداسازی پلاکت و پلاسما بسیار سخت بوده و دلیل آن ویژگیهای است که در گلبولها وجود دارند. به همین دلیل است که بهرهگیری از دستگاهی مانند سانتریفیوژ پی آر پی میتواند تفکیک را در پروژههای مختلف راحتتر کند. آزمایشگاههای گوناگون مانند مراکز جراحی و عمل زیبایی از این مدل بهره میبرند.
تفاوت RPM و RCF در سانتریفیوژهای آزمایشگاهی
موضوع مهمی که باید بهعنوان شرکت تجهیزات آزمایشگاهی بررسی کرده و به آن تسلط داشته باشید، مفاهیم RPM و RCF در این دستگاه است. بهطور کلی چنین دستگاهی از 2 آیتم قابل تنظیم به نام سرعت چرخش و زمان چرخش تشکیل شده است.
سرعت چرخش را با استفاده از 2 واحد مختلف به نامهای RCF و RPM تنظیم میکنند. RPM یا Revolutions Per Minute نشاندهنده دورهایی است که روتور این دستگاه در یک دقیقه انجام میدهد. مفهوم RCF یا Relative Centrifugal Force به معنای نیروی نسبی سانتریفیوژ است که با حرف G نمایش داده میشود.
یشتر بخوانید:
چرا محتوای سایتتان بکلینک نمیگیرد؟
بهترین سایت خارجی خرید بلیط هواپیما
جمعبندی
یکی از مهمترین دستگاههایی که در آزمایشگاههای شیمی، زیست، بیولوژی و … کاربرد دارد، دستگاه سانتریفیوژ نام داشته و کاربردهای بسیار زیادی را به شما ارائه میدهد. از این دستگاه عموما برای جداسازی یا ترکیب محلولهای مختلف شیمیایی استفاده میکنند.
همچنین برای تشخیص گروه خونی یا دیگر آزمایشهای خون از این دستگاه کمک میگیرند. مدلهای گوناگونی نیز از دستگاه سانتریفیوژ تولید شدهاند که هرکدام ویژگیهای مخصوصی را دارند. در این مطلب آموزشی تعدادی از این مدلها را با هم بررسی کردیم.
