انتخاب الکترود جوشکاری مناسب به نوع فلز پایه، شرایط اتصال، موقعیت جوشکاری و الزامات فنی پروژه وابسته است. به همین دلیل نمیتوان یک الکترود را برای تمام فعالیتهای جوشکاری مناسب دانست. بعضی محصولات مانند الکترود 6013 در کارهای عمومی و ساخت قطعات سبک بسیار رایج هستند، در حالی که الکترود 7018 برای بسیاری از اتصالات سازهای و صنعتی با الزامات مکانیکی مشخص مورد توجه قرار میگیرد. الکترود 6010 نیز به دلیل خصوصیات قوس و نفوذ خود در برخی پروژههای خطوط لوله کاربرد دارد. علاوه بر این، برای فلزات متفاوتی مانند چدن و فولاد زنگنزن باید از الکترود چدن و الکترود استیل متناسب با جنس قطعه استفاده شود. در ادامه این گروهها را جداگانه بررسی میکنیم.
الکترود جوشکاری
سیم جوش (الکترود) یکی از مواد مصرفی اصلی در جوشکاری قوسی دستی است که از مغزی فلزی و در بسیاری از انواع، پوششی با ترکیب مشخص تشکیل میشود. نوع پوشش و ترکیب الکترود میتواند بر پایداری قوس، میزان نفوذ، شکل گرده جوش، تشکیل سرباره و ویژگیهای مکانیکی اتصال اثر بگذارد. به همین دلیل هنگام انتخاب الکترود باید علاوه بر قطر، به کد محصول، نوع فلز پایه و وضعیت اجرای جوش توجه کرد. الکترودهای مورد استفاده برای فولاد ساختمانی، خطوط لوله، چدن یا استیل از نظر مشخصات یکسان نیستند. در پروژههایی که دارای WPS هستند، بهتر است کد و مشخصات ماده مصرفی دقیقاً براساس دستورالعمل فنی پروژه تعیین شود.
الکترود 6013
الکترود 6013 یکی از شناختهشدهترین گزینهها برای جوشکاری عمومی فولادهای کربنی است و در فعالیتهایی مانند ساخت سازههای سبک، آهنگری، تعمیرات کارگاهی، ساخت در و پنجره و اتصال بسیاری از قطعات فولادی استفاده میشود. این الکترود به دلیل روشن شدن نسبتاً آسان قوس، کاربری مناسب و ایجاد جوشی با ظاهر قابل قبول در بسیاری از کارگاهها محبوب است. امکان استفاده در موقعیتهای مختلف جوشکاری نیز از ویژگیهای کاربردی آن محسوب میشود. با این حال، 6013 یک الکترود همهمنظوره برای تمام سازهها نیست و در اتصالات دارای الزامات ویژه ممکن است کد دیگری مورد نیاز باشد. هنگام انتخاب باید قطر الکترود را با ضخامت قطعه و شرایط دستگاه هماهنگ کرد.
الکترود 7018
الکترود 7018 در گروه الکترودهای کمهیدروژن قرار دارد و در بسیاری از پروژههای سازهای و صنعتی که استحکام و خواص مکانیکی اتصال اهمیت بیشتری دارند مورد استفاده قرار میگیرد. این الکترود در ساخت سازههای فولادی، تجهیزات صنعتی و برخی اتصالات مهندسی کاربرد دارد و انتخاب آن معمولاً براساس مشخصات فنی پروژه صورت میگیرد. یکی از نکات مهم درباره 7018، شرایط نگهداری آن است؛ زیرا کنترل رطوبت برای الکترودهای کمهیدروژن اهمیت ویژهای دارد. محصول باید مطابق توصیه تولیدکننده نگهداری و آماده مصرف شود. نوع فولاد پایه، موقعیت اتصال، قطر الکترود و جریان مورد استفاده نیز از عواملی هستند که پیش از شروع کار باید بررسی شوند.
الکترود 6010
الکترود 6010 به دلیل قوس قوی و نفوذ نسبتاً عمیق، در برخی عملیات صنعتی و بهویژه جوشکاری خطوط لوله شناخته شده است. این الکترود سلولزی میتواند برای اجرای پاس ریشه در بعضی دستورالعملهای جوشکاری مورد استفاده قرار گیرد و امکان کار در موقعیتهای مختلف از ویژگیهای مهم آن است. رفتار قوس 6010 با الکترودهایی مانند 6013 تفاوت محسوسی دارد و کنترل صحیح آن به تجربه جوشکار نیاز دارد. همچنین دستگاه جوش باید توانایی تأمین شرایط الکتریکی مناسب این نوع الکترود را داشته باشد. انتخاب 6010 برای خطوط لوله یا سایر پروژههای حساس باید براساس WPS، جنس لوله و الزامات فنی اتصال انجام شود و صرفاً شباهت قطر یا ظاهر الکترود معیار مناسبی برای جایگزینی نیست.
الکترود چدن
الکترود چدن برای تعمیر یا اتصال قطعات ساختهشده از انواع مشخص چدن مورد استفاده قرار میگیرد و انتخاب آن نسبت به جوشکاری فولادهای معمولی حساسیت بیشتری دارد. چدن به دلیل مقدار کربن و رفتار خاص خود در مقابل گرم و سرد شدن میتواند در صورت اجرای نامناسب مستعد ترک باشد. الکترودهای مخصوص چدن با ترکیبات مختلفی مانند انواع پایه نیکل یا نیکل-آهن تولید میشوند و انتخاب محصول باید با نوع چدن و هدف تعمیر هماهنگ باشد. قطعاتی مانند برخی پوستهها، بدنه ماشینآلات و تجهیزات ریختهگری ممکن است با استفاده از روش مناسب قابل تعمیر باشند. شرایط پیشگرم، ترتیب جوشکاری و سرعت سرد شدن نیز بسته به قطعه و دستورالعمل فنی اهمیت دارند و بهتر است قبل از شروع تعمیر مشخص شوند.
الکترود استیل
الکترود استیل برای جوشکاری فولادهای زنگنزن و برخی اتصالات مرتبط با این گروه از آلیاژها استفاده میشود. فولاد زنگنزن انواع مختلفی دارد و به همین دلیل الکترود استیل نیز در گریدهای متنوعی مانند خانوادههای متناسب با 308، 309 یا 316 تولید میشود. انتخاب گرید باید بر اساس نوع استیل پایه، محیط سرویس و خواص مورد انتظار از اتصال انجام گیرد. الکترودی که برای یک استیل مناسب است الزاماً برای گرید دیگر بهترین انتخاب نیست. در صنایع غذایی، تجهیزات شیمیایی، مخازن، لولهکشی و ساخت تجهیزات صنعتی از الکترودهای استیل استفاده میشود. تمیز نگه داشتن سطح قطعه و جلوگیری از آلودگی آن با ذرات فولاد کربنی نیز در بسیاری از کارهای استیل اهمیت دارد.
تفاوت 6013، 7018 و 6010 در انتخاب پروژه
اگرچه الکترود 6013، الکترود 7018 و الکترود 6010 همگی برای جوشکاری برخی فولادها استفاده میشوند، کاربرد آنها یکسان نیست. 6013 بیشتر در فعالیتهای عمومی و کارگاهی دیده میشود، 7018 در بسیاری از اتصالات سازهای با الزامات مکانیکی و کنترل هیدروژن مطرح است و 6010 در برخی خطوط لوله و اتصالاتی که نفوذ و ویژگیهای خاص قوس اهمیت دارند کاربرد پیدا میکند. بنابراین انتخاب بین این سه محصول نباید فقط براساس قیمت یا در دسترس بودن انجام شود و بهتر است نوع سازه، فلز پایه و دستورالعمل پروژه معیار اصلی تصمیمگیری باشند.
انتخاب قطر مناسب الکترود
بعد از مشخص شدن نوع الکترود، قطر مورد نیاز نیز باید تعیین شود. قطر بر نحوه کنترل حوضچه مذاب، مقدار جریان و تناسب الکترود با ضخامت قطعه اثر دارد. بنابراین هنگام سفارش بهتر است به جای درخواست کلی «الکترود جوشکاری»، عبارتی مانند کد محصول به همراه قطر مورد نیاز اعلام شود. این موضوع در سفارشهای عمده اهمیت بیشتری دارد، زیرا خرید حجم زیادی از سایز نامناسب میتواند موجب ایجاد هزینه اضافی شود.
نگهداری و کنترل مواد مصرفی
شرایط نگهداری برای تمام الکترودها مهم است، اما حساسیت آنها یکسان نیست. الکترود 7018 به دلیل کمهیدروژن بودن نیازمند کنترل دقیقتر شرایط نگهداری است. سایر الکترودها نیز باید در محیط مناسب و در بستهبندی سالم نگهداری شوند تا پوشش آنها آسیب نبیند. برای الکترودهای تخصصی چدن و استیل نیز بهتر است کدهای مختلف در انبار از یکدیگر تفکیک شوند تا احتمال مصرف اشتباه کاهش پیدا کند.
جمعبندی
انواع الکترود جوشکاری برای کاربردهای متفاوت طراحی شدهاند و انتخاب هر محصول باید متناسب با جنس فلز و شرایط پروژه صورت گیرد. الکترود 6013 برای بسیاری از کارهای عمومی، تعمیراتی و سازههای سبک گزینهای رایج است، در حالی که الکترود 7018 در پروژههای سازهای و صنعتی با الزامات مکانیکی مشخص کاربرد گستردهای دارد. الکترود 6010 نیز با قوس و نفوذ متفاوت خود در برخی عملیات خطوط لوله و اتصالهای تخصصی استفاده میشود. برای تعمیر قطعات ریختگی باید الکترود چدن متناسب با نوع قطعه انتخاب شود و در جوشکاری فولادهای زنگنزن نیز الکترود استیل باید با گرید فلز پایه هماهنگی داشته باشد. توجه به کد، قطر، شرایط نگهداری و دستورالعمل فنی پروژه، انتخاب ماده مصرفی را دقیقتر میکند.
برای بررسی و تهیه انواع الکترود جوشکاری از جمله الکترود 6013، الکترود 7018، الکترود 6010، الکترود چدن و الکترود استیل میتوانید برای استعلام موجودی و دریافت اطلاعات مربوط به سفارش با کارشناسان فروش ایلیا صنعت از طریق شماره 55100500-021 در ارتباط باشید؛ همچنین برای مشاهده دستهبندی محصولات و سایر مواد مصرفی جوشکاری میتوانید آدرس https://iliasanat.com را مستقیماً در مرورگر وارد کنید و هنگام استعلام، نوع الکترود، کد، قطر و مقدار مورد نیاز را اعلام نمایید تا درخواست شما دقیقتر بررسی شود.
